PISF

Warszawa, 17.12.2024

Szanowna Pani Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Hanna Wróblewska

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
ul. Krakowskie Przedmieście 15

Polski Instytut Sztuki Filmowej
ul. Kruczkowskiego 2 00-412 Warszawa

PISMO Z PROŚBĄ O WYJAŚNIENIA

Na przestrzeni ostatnich kilku miesięcy obserwowaliśmy jak nazwa naszej spółki oraz tytuł najnowszej produkcji Aurum Film – „Ministranci” – pojawiają się w mediach w kontekście różnych wypowiedzi czy wywiadów prasowych, a jednocześnie żadna ze stron nigdy nie zwróciła się do nas o jakiekolwiek wyjaśnienia ani nie doszło w tej sprawie do żadnej rozmowy. Niniejsze pismo nie ma jednak na celu po raz kolejny wyjaśniać – prawdziwych lub domniemanych – przyczyn powstałego kryzysu wokół Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (PISF), ponieważ jako Aurum Film dokonaliśmy już tego w oświadczeniu z dnia 8 listopada 2024, opublikowanym za pośrednictwem oficjalnych mediów społecznościowych spółki, a stanowiącym załącznik nr 1 do niniejszego pisma. Wyraziliśmy wtedy wprost nasze stanowisko co do bezpodstawnego uwikłania Aurum Film w ogólnobranżowy kryzys, przedstawiając kalendarium faktów oraz żywiąc nadzieję, że utnie ono wszelkie insynuacje na temat spółki i źródeł finansowania naszej najnowszej produkcji fabularnej pt. „Ministranci”.

Nie chcemy również zajmować stanowiska ani stawać po żadnej ze stron konfliktu, który jednak w naszej ocenie, wynikającej z bieżącego kontaktu z najważniejszymi prywatnymi podmiotami finansującymi produkcję filmową w Polsce, mocno zachwiał stabilnością całego rynku, co jest wyjątkowo niekorzystne również w kontekście słabych ostatnio wyników frekwencyjnych polskiego kina.

Niemniej jednak, kiedy w sprawie postanawiają głos zabierać osoby, które piastują bądź piastowały kluczowe dla polskiej kultury i kinematografii stanowiska, w tym była dyrektorka PISF oraz osoby na szczeblu ministerialnym, zmuszeni jesteśmy zareagować ponownie i tym samym zwracamy się z uprzejmą prośbą do Pani Ministry Kultury i Dziedzictwa Narodowego Hanny Wróblewskiej o:

– ustosunkowanie się do niniejszego pisma w dowolnej formie pisemnej lub ustalenia terminu spotkania dogodnego dla Pani Ministry, celem wyjaśnienia swojego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem niniejszego pisma.

Jednocześnie zwracamy się z prośbą do Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej (PISF), do którego wiadomości jest skierowane to pismo:

– o ustosunkowanie się do naszego pisma w dowolnej formie pisemnej lub ustalenia terminu spotkania dogodnego dla obu stron, celem wyjaśnienia swojego stanowiska w sprawie będącej przedmiotem niniejszego pisma i wskazania, jakie naruszenia proceduralne zdaniem PISF doprowadziły do uwzględnienia promesy dotacyjnej na produkcję filmu „Ministranci” z dnia 13 grudnia 2023 r. w zawiadomieniu do Centralnego Biura Antykorupcyjnego (CBA), jako wydanej z naruszeniem regulacji dotyczących warunków i terminów składania wniosków o przyznanie wsparcia w sytuacji gdy wszystkie wnioski, podania i odwołania były składane przez Aurum Film wskazaną drogą formalną zgodną z Programami Operacyjnymi PISF oraz z zachowaniem wszystkich terminów, procedur i transparentności;

– o wystosowanie oficjalnego sprostowania i przeprosin wobec naszej spółki, jeśli nie zostaną stwierdzone żadne uchybienia proceduralne po stronie Aurum Film. W razie stwierdzenia braku złamania prawa przez naszą firmę (a o niczym takim nam nie wiadomo) będziemy na pewno domagać się ze strony PISF naprawienia tej sytuacji z uwagi na szkody w reputacji spółki poczynione na skutek naruszających dobre imię firmy plotek i insynuacji.

Mając na uwadze nasz dorobek (wystarczy spojrzeć do filmografii oraz nagród zdobytych w Polsce i na świecie przez nasze produkcje) jako niezależnego producenta pragniemy zaznaczyć swoją obecność w dialogu, który – zdaje się – wciąż dotyczy Aurum Film. Dyskusja w mediach odbywa się bowiem bez naszego udziału, sprowadzając nas do roli biernego obserwatora i wizerunkowej ofiary całego zamętu. Niektóre informacje w mediach – np. w tygodniku Polityka, gdzie mogliśmy przeczytać, że dofinansowanie dla filmu „Ministranci” odbyło się wbrew rekomendacjom ekspertów (do czego zresztą dyrektor PISF i tak ma prawo zgodnie z ustawą o kinematografii) – są zwyczajnie nieprawdziwe. Prawdą jest jednak, że wiedzę na ten temat czerpaliśmy z portalu OKO.press, bo PISF odmawiał nam przez cały czas dostępu do protokołu komisji, zasłaniając się tajnością tego dokumentu.

Całe zamieszanie medialne z ostatnich miesięcy dotyka nas tym bardziej, że udział PISF w przychodach podatkowych spółki w 2024 roku wynosi… 2%, a ostatnio jedynym powodem, dla którego robimy filmy kinowe są ambicje artystyczne – zarówno nasze, jak i wspaniałych twórców, z którymi pracujemy. Obecna afera, drastyczne opóźnienia w załatwianiu jakiekolwiek sprawy w PISF (w tym 15 miesięcy procedowania aneksu do umowy dotacji filmu „Kos”, który miał już swoją premierę prawie rok temu) i traktowanie producentów jak petentów i krętaczy skutecznie zniechęcają do wspierania polskiej kultury kinowej.

W świetle powyższego musimy przyznać, że mocno dotknął nas wywiad z Panią Ministrą, który ukazał się 22 listopada br., na łamach oficjalnej strony internetowej Polskiej Agencji Prasowej (PAP), stanowiący załącznik nr 2 do niniejszego pisma. Szczególnie istotny jest dla nas poniższy fragment:

„Okazało się, że umowa, która była przedmiotem zawiadomienia do prokuratury, w stosunku do której toczy się postępowanie przygotowawcze, została podpisana, a pieniądze bardzo szybko wypłacone. Szybciej niż w wypadku innych zawieranych umów. […] Podsumowując: dyrektor PISF podpisała umowę i zrobiła szybki przelew dla podmiotu, który jest częścią toczącego się postępowania prokuratury [źródło: PAP].”

W naszej ocenie procedowanie umowy dotacji na film „Ministranci” przez cztery miesiące (i dodatkowe 10 dni na wypłatę środków) to czas horrendalnie długi, a nie ekspresowy, zwłaszcza jeśli producent wchodzi w zdjęcia, zaciąga zobowiązania wobec ekipy i podpisuje umowy z prywatnymi podmiotami współfinansującymi film. Gdy procedura podpisania umowy za czasów byłych Dyrektorek PISF Agnieszki Odorowicz czy Magdaleny Sroki trwała od dwóch do trzech miesięcy, już wtedy wiele osób podnosiło, że to za długo (m.in. z uwagi na to, że okres zdjęciowy trwa zazwyczaj właśnie dwa-trzy miesiące kalendarzowe). Dzisiaj można jedynie wspominać te czasy z rozrzewnieniem, co nie znaczy, że należy akceptować wielomiesięczne procedowanie umów jako coś normalnego. Przelew został sfinalizowany 10 dni po podpisaniu umowy (14.10.2024), kiedy produkcja była w zaawansowanej, końcowej już, fazie zdjęć, które rozpoczęto m.in. właśnie z uwagi na otrzymaną promesę i w zaufaniu do PISF, że procedura podpisania umowy zostanie dopięta zgodnie z obowiązującym prawem.

W tym miejscu należy podkreślić, że nie rozumiemy w jaki sposób nadrzędność prawidłowości wydatkowania środków publicznych mogła przeważyć w sytuacji „Ministrantów” nad ważnością promesy dotacji i prawidłowością wszystkich dokumentów niezbędnych do podpisania tej umowy i na jakiej podstawie w związku z tym była Dyrektorka PISF Karolina Rozwód mogła tej umowy nie podpisać (szczególnie w kontekście pozytywnej opinii wszystkich działów, które procedowały umowę). Bardzo chcielibyśmy poznać uzasadnienie takiego rozumowania, gdyż w naszej ocenie zakrawa to na bardzo groźny proceder. Jeśli PISF mógłby wycofać ważną promesę bez stwierdzonej winy beneficjenta, to jest to zagrożenie dla fundamentów bezpieczeństwa producenta, który w okresie obowiązywania tej promesy pozyskuje innych partnerów finansujących film i podpisuje umowy z twórcami oraz ekipą filmu. Co by nam przyszło z tego, że w razie niepodpisania przez PISF umowy dotacji moglibyśmy potem w sądzie domagać się odszkodowania (i oczywiście nawet wygrać sprawę), skoro zostalibyśmy z długami wobec ludzi i nieskończonym filmem? W jaki sposób jest to praworządne, jeśli nikt do tej pory nie poprosił nas o wyjaśnienia, a my dalej nie wiemy na czym polega prawdziwa lub domniemana nieprawidłowość przyznania tej promesy w świetle niemal absolutnej władzy dyrektora PISF wynikającej z ustawy o kinematografii i wielokrotnego przyznawania dotacji w trybie pozasesyjnym, co skutkowało nawet powstawaniem czasem na przestrzeni lat wspaniałych, polskich filmów (zainteresowanych kierujemy do archiwum decyzji PISF).

Podkreślić należy, że wśród partnerów współfinansujących film „Ministranci” są: Next Film (spółka dystrybucyjna Agory S.A.) czy Mazowiecki Instytut Kultury (Mazowiecki i Warszawski Fundusz Filmowy) – jak mielibyśmy również tym partnerom wyjaśnić zaistniałą sytuację?

Podsumowując, pomiędzy złożeniem dokumentów a podpisaniem umowy w PISF minęły cztery miesiące. W tym czasie ani razu nie zasygnalizowano, że podpisanie umowy może być zagrożone w jakimkolwiek stopniu, na jakimkolwiek etapie procedowania umowy przez którykolwiek z działów. W związku z powyższym w ww. wywiadzie Pani Ministra w naszej ocenie – być może niecelowo – ale jednak feruje możliwe wyroki pod naszym adresem, a w jej wypowiedziach pojawiają się aluzje godzące w wizerunek Aurum Film, a także brak zrozumienia dla specyfiki i odpowiedzialności zawodu producenta filmowego.

W ostatnich tygodniach pojawiały się także inne wypowiedzi Pani Ministry, byłej Dyrektorki PISF, dziennikarzy dot. Aurum Film. Oto niektóre z nich:

Producent, którego dotyczy sprawa […] Wiem, że pojawiają się głosy, że producent jest niewinny [źródło: PAP].

Fakt, że wobec Aurum Film zostało złożone zawiadomienie do CBA, nie oznacza jeszcze winy jej wspólników czy reprezentantów [źródło: Onet].

Sposób, w jakim formułowane są przytoczone wypowiedzi, sprawia, że znowu jesteśmy stawiani w negatywnym świetle i wskazuje, że zawiadomienie do CBA z dnia 13 czerwca br. dotyczące nieprawidłowości przy przyznawaniu dotacji było skierowane wprost na działania Aurum Film. Wydźwięk takich wypowiedzi, prowadzący do insynuacji, jest dla nas krzywdzący. Poskreślaliśmy to już wielokrotnie, zarówno w oświadczeniu z dnia 8 listopada br., jak i w niniejszym piśmie: dopełniliśmy wszelkich procedur ubiegania się o dofinansowanie, a PISF powinien być w posiadaniu wszystkich dokumentów.

Co więcej, działalność Aurum Film, jako bezpośredniego beneficjenta dotacji z PISF, była już wielokrotnie poddawana kontroli przez organy stojące na straży legalności sposobów wydatkowania środków publicznych – m.in. przez Najwyższą Izbę Kontroli (NIK), która to w 2023 roku, przeprowadziła postępowanie w przedmiotach funkcjonowania systemu wyboru dofinansowanych przedsięwzięć w dziedzinie kinematografii w zakresie sporządzania wniosków i zawierania umów oraz wydatkowania środków publicznych na przedsięwzięcia w dziedzinie kinematografii. Kontrola obejmowała lata 2018–2023 skupiając się też mocniej na produkcji filmu „Kos”, trwając do 28 lipca 2023 roku włącznie, zatem tuż po rozpoczęciu procesu starania się o dofinansowanie produkcji projektu „Ministranci”. NIK nie znalazł żadnych nieprawidłowości w sposobie zarządzania środkami publicznymi przez Aurum Film, a raport został podany do wiadomości publicznej i do dzisiaj jest dostępny na stronie instytucji z informacją o braku wniosków pokontrolnych. Kontrolę przeprowadzało również CBA, w zakresie wszystkich przyznanych przez PISF na poczet produkcji Aurum Film dofinansowań w latach 2018-2021, nie tylko na produkcję (m.in. „Boże ciało”, „Magnezja”, „Śubuk”, „Kos”), ale także dotacje uzyskane w ramach programów obejmujących promocję polskiego filmu za granicą (m.in. kampanię oscarową filmu „Boże ciało” skutkującą nominacją do Oscara czy „Żeby nie było śladów”) czy rozwój projektu (m.in. „Kajko i Kokosz”).

Warto dodać, że za kadencji byłego Dyrektora PISF Radosława Śmigulskiego projekty Aurum Film były nieraz odrzucane, co często nie jest widoczne w komunikatach na stronie PISF, a „Ministranci” to jedyna produkcja, na którą otrzymaliśmy dotację na podstawie odwołania. Tylko w ubiegłym roku odrzucono nasze wnioski na produkcję dwóch filmów fabularnych, a w trakcie epidemii koronawirusa spółka Aurum Film zrezygnowała też z podpisania umowy tzw. pożyczki covidowej na film „Śubuk”, nie przyjmując warunków tej umowy. Dodatkowo w grudniu 2022 roku otrzymaliśmy w PISF dotację na inny film fabularny w kwocie 4 mln PLN, ale trzy miesiące temu zrezygnowaliśmy z podpisania umowy, zwalniając PISF-owi te środki finansowe. Zaniechaliśmy nawet z dalszego wnioskowania o przedłużenie tej promesy, gdyż po dokonaniu realnej analizy rynku, uznaliśmy, że nie chcemy wstrzymywać pieniędzy publicznych innym podmiotom, które mogą ich potrzebować.

Czy Pani Ministra dysponuje takimi informacjami na temat naszej spółki i wie jak transparentnym i permanentnie kontrolowanym przez służby naszego państwa podmiotem jest Aurum Film?

Mając na uwadze powyższe, żywimy nadzieję, że instytucje publiczne działające w zakresie polskiej kinematografii, do których kierujemy niniejsze pismo, tudzież osoby je reprezentujące, podejmą próbę nawiązania komunikacji i ratowania polskiego kina, a nam pozwolą na ochronę reputacji, która jest od kilku miesięcy konsekwentnie szargana bez jakiejkolwiek możliwości wyjaśnienia sprawy przez naszą spółkę. Wiemy, że teraz dyskusja toczy się już wokół PISF i całej kinematografii, ale dla nas ważna jest też obrona naszego dobrego imienia.

Niniejsze pismo udostępniamy także do wiadomości osób związanych pośrednio lub bezpośrednio z adresatami tego pisma oraz przedstawicieli gildii zrzeszających członkinie i członków różnych gałęzi branży filmowej. Jesteśmy do dyspozycji w celu udzielenia komentarza czy ustalenia terminów spotkań, o które uprzejmie się zwracamy w pierwszej części pisma. Jesteśmy także w posiadaniu wszystkich dokumentów, pism, korespondencji, na których bazowało nasze oświadczenie z dnia 8 listopada br., a do którego odwołujemy się w niniejszym piśmie. W przypadku braków w dokumentacji wewnętrznej którejś z instytucji, chętnie udostępnimy kopie poświadczone notarialnie.

Z wyrazami szacunku, Leszek Bodzak Aneta Hickinbotham Piotr Walter Producenci, Wspólnicy Aurum Film Bodzak Hickinbotham Walter sp. j.

PS. Wczoraj widzieliśmy pierwszą wersję montażową filmu „Ministranci” i wiemy już, że będzie to ważny, szczery i poruszający film!

Załączniki:

1. oświadczenie Aurum Film z 8.11.2024;
2. wywiad udzielony przez Ministrę Hannę Wróblewską opublikowany na łamach PAP z 22.112024.

Do wiadomości:

• była Dyrektorka Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej Karolina Rozwód;
• zastępczyni Dyrektorki Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej Kamila Dorbach;
• Przewodniczący Rady PISF Andrzej Jakimowski;
• Gildia Producentów Polskich;
• Krajowa Izba Producentów Audiowizualnych;
• Gildia Reżyserów Polskich;
• Gildia Reżyserów Dokumentalnych;
• Stowarzyszenie Filmowców Polskich;
• Stowarzyszenia Producentów Polskiej Animacji;
• społeczność Kobiety Filmu;
• Forum Polskich Festiwali Filmowych;
• Gildia Scenarzystów Polskich.